Khi làm bánh, bơ thường được sử dụng để tạo hương thơm, độ béo và cấu trúc đặc trưng. Tuy nhiên, với một số công thức, dầu thực vật hoàn toàn có thể được sử dụng thay cho bơ, đặc biệt khi người làm bánh muốn thành phẩm mềm, ẩm và hạn chế bị khô sau khi nguội.
Điều quan trọng là không phải loại bánh nào cũng phù hợp để thay bơ bằng dầu ăn. Bơ và dầu có đặc tính khác nhau, vì vậy việc lựa chọn cần dựa trên cấu trúc và yêu cầu của từng loại bánh.
Xem thêm: Dầu ăn truyền nhiệt cho thực phẩm như thế nào khi chiên
Có thể dùng dầu thực vật thay bơ khi làm bánh không?
Có, nhưng chỉ phù hợp với một số nhóm bánh. Dầu thực vật tồn tại ở dạng lỏng ở nhiệt độ phòng và gần như hoàn toàn là chất béo. Trong khi đó, bơ ngoài chất béo còn chứa nước và các thành phần sữa. Chính sự khác biệt này ảnh hưởng trực tiếp đến độ mềm, độ ẩm, hương thơm và cấu trúc của bánh.

Với những loại bánh cần mềm, ẩm và xốp, dầu thực vật thường hoạt động khá hiệu quả. Ngược lại, với những loại bánh cần bơ để tạo lớp, giữ hình dạng hoặc tạo kết cấu giòn đặc trưng, việc thay hoàn toàn bằng dầu thường không phù hợp.
Những loại bánh phù hợp để dùng dầu thực vật
Dưới đây là 5 loại bánh phù hợp để nướng cùng với dầu thực vật mà bạn có thể tham khảo.
1. Muffin
Muffin là một trong những loại bánh khá phù hợp để sử dụng dầu thay cho bơ. Đặc trưng của muffin là phần ruột mềm, ẩm và tương đối chắc nhưng không cần cấu trúc nhiều lớp. Dầu thực vật dễ phân bố trong hỗn hợp bột, giúp bánh duy trì độ ẩm tốt ngay cả sau khi đã nguội. Các loại muffin chocolate, blueberry, chuối hoặc muffin rau củ đều có thể được xây dựng công thức sử dụng dầu.
2. Cupcake
Nhiều công thức cupcake sử dụng dầu để tạo phần bánh mềm và ẩm. So với một số công thức dùng bơ, cupcake sử dụng dầu thường có kết cấu mềm hơn và ít bị khô khi bảo quản trong thời gian ngắn. Đây cũng là lý do dầu thường xuất hiện trong các công thức cupcake chocolate hoặc cupcake có phần
topping và kem trang trí phía trên.
Tuy nhiên, nếu muốn bánh có hương bơ rõ rệt, người làm bánh vẫn có thể ưu tiên công thức sử dụng bơ.
3. Các loại bánh bông lan cần độ ẩm cao
Một số công thức bánh bông lan mềm hoặc bánh chiffon cũng sử dụng dầu thực vật để tạo kết cấu nhẹ và ẩm. Dầu ở trạng thái lỏng ngay cả sau khi bánh nguội nên phần ruột bánh thường vẫn mềm. Đây là điểm khác biệt đáng chú ý so với chất béo rắn như bơ.

Tuy nhiên, tỷ lệ dầu cần được tính theo công thức cụ thể. Không nên tự động thay lượng bơ bằng cùng một lượng dầu trong mọi công thức.
4. Bánh chuối
Bánh chuối, đặc biệt là banana bread, rất thích hợp với dầu thực vật. Chuối nghiền vốn đã tạo độ ẩm tự nhiên cho bánh. Khi kết hợp với một lượng dầu ăn phù hợp, bánh có thể giữ được phần ruột mềm, ẩm và hạn chế cảm giác khô sau khi để nguội.
Các nguyên liệu có hương vị mạnh như chuối, quế, chocolate hoặc các loại hạt cũng giúp hương vị tổng thể của bánh vẫn rõ nét dù không sử dụng nhiều bơ.
5. Carrot cake
Carrot cake là một ví dụ điển hình của nhóm bánh thường được làm với dầu thay vì bơ. Cà rốt, đường, trứng cùng dầu giúp tạo ra kết cấu bánh đặc trưng: mềm, ẩm và khá đậm đà. Dầu cũng dễ bao phủ và phân bố đều giữa các nguyên liệu như cà rốt bào, hạt óc chó hoặc các loại gia vị.
Đối với carrot cake, việc sử dụng dầu không chỉ là phương án thay thế bơ mà còn là lựa chọn phổ biến trong nhiều công thức.
Vì sao dầu thực vật giúp bánh mềm và giữ ẩm tốt?
Một ưu điểm đáng chú ý của dầu trong làm bánh là khả năng giúp bánh duy trì cảm giác mềm sau khi nguội. Bơ sẽ trở nên rắn hơn khi nhiệt độ giảm, trong khi phần lớn các loại dầu thực vật dùng trong nấu ăn vẫn ở trạng thái lỏng ở nhiệt độ phòng. Vì vậy, bánh sử dụng dầu thường có cảm giác mềm và ẩm hơn khi ăn.

Dầu còn có khả năng phân bố khá đồng đều trong hỗn hợp bột, góp phần hạn chế sự hình thành gluten quá mức nếu công thức và kỹ thuật trộn phù hợp. Nhờ đó, phần ruột bánh có thể giữ được kết cấu mềm.
Tuy nhiên, dầu có hương vị tương đối trung tính nên bánh sẽ không có mùi thơm đặc trưng của bơ. Vì vậy, lựa chọn giữa dầu và bơ thực chất phụ thuộc vào mục tiêu của từng công thức.
Xem thêm: Hướng dẫn cách chiên 2 lần giúp món ăn vàng giòn hơn
